Legitimatie politieke systeem

Verblijf op Aarde

Klik op de afbeelding van de Nationale ombudsman om meer te lezen over het instituut è

Burgers in geld-zorgen door traag gedrag rijksoverheid
Traagheid en nalatigheid van de overheid leidt bij tienduizenden mensen tot financiële problemen. Dit is het gevolg van de grote wetgevingsprojecten van 2005 op het gebied van zorg, huur en sociale zekerheid. Overheidsinstanties als het UWV zijn min of meer dolgedraaid door over-haaste veranderingen en politieke druk. Dat bleek tijdens de presentatie van het jaarverslag door de Nationale ombudsman over 2005.
"Bij de introductie van nieuwe wetten denkt men niet na over de uitvoering. Terwijl het gaat om uitkeringen waarvan mensen afhankelijk zijn, bijvoorbeeld bij ziekte of werkloosheid. Of het gaat om huurtoeslag. Mensen krijgen niet waar ze recht op hebben", aldus mr. A. Brenninkmeijer.

Politici en bewinds-lieden zijn nauwelijks geïnteresseerd in de vraag of genomen wet-telijke maatregelen werken en of er onge-wenste neveneffecten zijn.
Prof. dr. Bob Hoogendoom, hoogleraar fraudeweten-schappen Nyenrode Univer-siteit.

Legitimatie van het politieke systeem staat zwaar op de tocht

Politiek en overheid in dienst van het volk, de opdrachtgevers van politici en bestuurders. Hoe vaak is niet te lezen en te horen dat de overheid wetgeving maakt die bij de uitvoering de grootste problemen oplevert, waardoor burgers ernstig gedupeerd raken. Er is inmiddels een overheids-bestuur ontstaan dat in strijd handelt met zelf gecreëerde wetgeving, in strijd handelt met voor de overheid geldende termijnen, in strijd handelt met geschreven en ongeschreven regels over hoe men in het maatschap-pelijk verkeer met elkaar omgaat. In niets lijkt het erop dat die overheid in dienst staat van de burgers. Het omgekeerde lijkt bijna meestal het geval: de burgers zijn er voor de overheid en de regels.
‘De overheid maakt prachtige wetten, maar bij het nadenken over de uitvoering houdt het op', aldus mr. dr. A. Brenninkmeijer in zijn functie als Nationale Ombudsman.

(Bron: Volkskrant, 20 april 2006). Wat Alex Brenninkmeijer opviel in zijn eerste halfjaar als Nationale Ombudsman? Burgers zijn ontevreden. Bestuurders en ambtenaren zijn vooral met zichzelf bezig. De overheid luistert niet. ‘Dat heeft grote indruk op mij gemaakt.’ Het zijn geen vrolijke conclusies na zes maanden als nationaal klacht-instituut voor burgers over de overheid. De problemen van de klagers zijn reëel, zegt Brenninkmeijer (1951), oud-bestuursrechter en voormalig hoogleraar staats- en bestuursrecht. ‘Vaak gaat het om financiële problemen, soms zijn het kwesties van leven of dood. Alle klachten komen voort uit hetzelfde patroon. Je ziet geen dienstbare overheid, die in al haar handelen uitgaat van de belangen van de burger. Dat loopt van de manier waarop wetten worden gemaakt tot de wijze waarop men omgaat met vragen of problemen.’ Brenninkmeijer denkt dat de problemen voor de burger bij een slecht functionerende overheid vaak worden onderschat. Mensen die bijvoorbeeld moeten wachten op een huursubsidie, komen daardoor vaak in grote financiële problemen. Willen ze klagen, dan stuiten ze op een callcenter, worden niet teruggebeld of krijgen ze de verkeerde informatie.

Soms is het de instanties maar moeilijk aan te rekenen, geeft Brenninkmeijer aan. Zo is het UWV, het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen, in een ‘enorm tempo’ geconfronteerd met wijzigingen in regelgeving en onder meer een reorganisatie en bezuinigingen. ‘Terwijl men daar heel complex werk doet, zoals de introductie van de WIA, de Wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen, de nieuwe WAO. Al die omstandigheden bij elkaar moeten wel problemen veroorzaken, waardoor burgers structureel te kort komen. Terwijl de Raad van State daarvoor al had gewaarschuwd.’ Ook de invoering van het zorgstelsel is niet goed doordacht, zegt Brenninkmeijer. Minister Hoogervorst heeft zich schuldig gemaakt aan ‘onbehoorlijk bestuur’ door de manier waarop hij omging met de problemen van Nederlandse verzekerden in het buitenland. ‘Zij kregen te hoge premies opgelegd en ze kregen te horen dat het voor hen ongunstige systeem ‘moest van Europa’. Dat was volstrekt onjuist.’

De Immigratie- en Naturalisatiedienst IND kan bij de Ombudsman opnieuw op zware kritiek rekenen. Zo werd bijvoorbeeld niet alleen asielinformatie verstrekt aan de autoriteiten in Congo over Congolezen die in Nederland asiel aanvroegen. Ook werden Syriërs, die Nederland moesten verlaten, gescreend in aanwezigheid van een vertegenwoordiger van een lid van de Syrische militaire inlichtingendienst.
Brenninkmeijer: ‘Het lijkt net alsof het IND met dingen werkt in plaats van met mensen. Dat is onjuist, onbehoorlijk en ook gevaarlijk voor de mensen over wie het gaat.’ De Ombudsman pleit voor een ommezwaai bij de overheid. ‘Bestuurders en ambtenaren moeten zich bewust worden van waar het de burger om gaat. Het gaat niet alleen om het toepassen van de wet, maar ook om een behoorlijke behandeling van iedereen die zich tot de overheid wendt.’

In het hele wetgevingsproces moet meer aandacht worden besteed aan de effecten van de nieuwe regels? ‘Precies. De Algemene Rekenkamer heeft dat gezegd. De Raad van State heeft dat gezegd. En wij zeggen het ieder jaar. Men maakt prachtige wetten, maar bij het nadenken over de uitvoering houdt het op. Maar juist op dat moment begint het voor de burger. Die moet zich melden bij een instantie die niet is toegerekend op haar nieuwe taken. ‘Politici moeten zich bewust worden van de schade die dat toebrengt aan het vertrouwen in de overheid. Als we zo doorgaan, komt de hele legitimatie van het politieke systeem op de tocht te staan.

Bestuurlijke elite die op onzichtbare wijze het land aanstuurt
Waren het vroeger de 200 van Mertens die achter de schermen alles bedisselden, tegenwoordig zijn het er zo'n 950 die in raden, besturen, directies en commissies in allerlei sectoren de elite vormen die achter de schermen, dus onzichtbaar voor u en mij Aardbewoner, actief zijn.
(Naar boven)

De overheid is de grootste papierprodu-cent, en laat de papierfabrikanten ver achter zich.

Zelfs vrouwe justitia is niet meer te ver-trouwen

Wie herinnert zich niet de zaak van de Schipholbrand waarbij minister Donner de Tweede Kamer keer op keer voorloog. Waar met asielzoekers van de ene gevangenis naar de ander gesleept werd. Waar justitie met de gemeente Haarlemmermeer in conflict kwam over de veiligheidseisen en bouwvoorschriften waarmee het cellenblok in strijd was. Waar de onderzoekscommissie van Pieter van Vollenhoven plotseling constateerde dat er zes asielzoekers verdwenen waren, terwijl er met justitieminister Donner afspraken waren gemaakt opdat deze mensen verhoord konden worden.

Over hoe in Neder-land kinderen worden verhoord
Over de wijze waarop in de Schiedamse Parkmoord de elfjarige jongen Maikel is verhoord in het bijzijn van Ruud Bullens, forensisch en kinderpsycholoog aan de VU te Amsterdam. Hoe de kinderpsycholoog de handlanger van justitie werd.

Bedelaars, zwervers en jongeren moesten zich identificeren in plaats van terroristen.

Daarvoor moest de nieuwe wet op de identificatie per 1 januari 2005 van kracht worden, ook voor kinderen vanaf 2 haar.